دستور زبان اصفهانی

1- مضاف و موصوف همیشه " ی " میگردد . مثال :

درِ باغ ---> دری باغ

گل قشنگ ---> گلی قشنگ

آدم خوب ---> آدمی خُب


2- " د " ما قبل ساکن تبدیل به " ت " میشود .مثال :

پراید ---> پرایت

آرد ---> آرت


3- " و " ساکن آخر کلمه به " ب " قلب می شود .مثال :

گاو ---> گاب


4- اصولآ در هر کجا که کسره قشنگ باشد فتحه بکار می رود و در هر کجا که فتحه کلمه را زیبا می کند کسره بکار می رود .مثال :

مثال برای فتحه :

اَز ---> اِز

قفَس ---> قفِس

اَزَش ---> اِزِش

بِزَن ---> بِزِن

مثال برای کسره

اِمروز ---> اَمروز

حِیفِ ---> حَیفِس


5- صداء " ا " جایگاهی نداشته وبه " او " تبدیل می شود .مثال :

شما ---> شوما

کجا ---> کوجا

خوبه ---> خوبِس

چادر ---> چادور ---> چادِر


6- حرف " و " در قالب حرف ربطی به " آ " تبدیل می شود .مثال :

من و تو و حسن ---> منا تو آ حسن


اصولآ خود " آ " به عنوان یک حرف ربط به کار می رود .مثال :

من هسَم , آ بابامم هسَن .


در ضمن حرف " آ " به معنی " به علاوه ( + ) " هم به کار می رود .مثال :

3+4+5 ---> 3+4 آ 5


7- حرف " ه " در لهجه اصفهانی به نوعی نابود شده است .مثال :

بچه ها ---> بِچا

گربه ها ---> گُربا

می جهد ---> می جِد


" ه " در آخر کلمات فعل به " د " ساکن بدل میشود .

بِره ---> بِردِ

بشه ---> بِشِد


" ه " به " ی " تبدیل میشود.مثال :

بهتر ---> بیتَرِس

گربه ---> گربیِه


" ه " به " و " بدل می شود .مثال :

می آئیم ---> ما وَم می یَیم

" ه " به " ش " تبدیل میشود .مثال :

بهش می گم ---> بِشِش می گم


نکته : به غیر از اول شخص مفرد ؛ حروف " خوا " به " خ " تبدیل می شود .مثال :

می خوای ---> می خَی


8- در برخی از افعال حرف " ی " به " اوی " تبدیل می شود .مثال :

می گی ---> می گوی



9- حرف اول کلمه " ب " یا " ن " باشد و حرف سوم " ی " باشد یک " ی " بعد از " ب " یا " ن " اضافه می شود .مثال :

بگیر ---> بیگیر

بشین ---> بیشین

بریز ---> بیریز

ببین ---> بیبین


10- حرف " س " در آخر لغات .مثال :

چه خبر ؟؟ ---> چه خبِرِس ؟

بسه ---> بسِس



11- نکته جالب دیگر در مورد کلمه " پس " است که اغلب " س " آن حذف می شود .مثال :

کجایین پس ؟ ---> کو جاین پَ ؟

پس تو کجایی ؟ ---> پَ تو کوجای ؟



" و " ما قبل " ی " به " ف " تبدیل می شود .مثال :

دیوار ---> دیفال



تبصره : در لهجه های
Super Esf اصولآ " د " به " ز " تبدیل می شود .مثال :

گنبد ---> گنبِز



12- " ی " در آخر کلمات حذف می شود .مثال :

چیز های زیادی هست ---> چیزا زیادی هست

بچه های اون محله ---> بِچا اون محله

آدمای این دوره زمونه ---> آدِما این دوره زِمونه



13- د+فعل+د .مثال :

دِ بیا دِ

دِ برو دِ

دِ جَل باش دِ



چند اصطلاح اصفهانی

1- آیا عالم به معنای معلوم نیست ---> آیا عالم بیاد یعنی معلوم نیست بیاد



2- " آیدی داره " به معنای معنای جالب ---> آیدی دارده ایشون دارن به ما اینا را می گن



3- جَخ به معنای " تازه " ---> من جَخ رسیدم (( که در بعضی موارد با هم بکار می رود ---> من جَخ تازه رسیدم ))



4- کلمه سیزده که سینزَ تلفظ می شود و نوزده که نونزَ و دوازده که دوازَ خوانده می شود .



5- فعل زیبای اِسِدم که می شود گفت کلمه " گرفتم " را داغون کرده و صرف آن به شرح زیر است :

اِسِدم - اِسِدی - اِسِد -اِسِدیم - اِسِدید - اِسِدند



6- فعل بِگم از جمله فعلهایی است که کسره حرف اول آن به " و " بدل شده و از استثنائاست .مثال :

بِگو ---> بوگو

بِگم ---> بوگَم



7- " جل باش " به معنای " عجله کن " که (ع) و (ه) اول و آخر کلمه از بین رفته است .



8- در اکثر موارد " ژ " به " ج " تبدیل می شود .

مثال :

ماساژ ---> ماساج

پاساژ ---> پاساج



9- در بعضی مواقع صورت کلی کلمه و حروف دگرگون می شود .مثال :

جوجه ---> چوری

کلاغ ---> غِلاغ

مغازه ---> دوکون


10- اصطلاح " در ار پیش کن " به جای " در را ببند "

و در پایان از تمام اصفهانی های محترم عذر می خواهیم .

 

منبع  :  نا مشخص

/ 1 نظر / 10 بازدید
سیدرضا

این از مطالب جزوه کوچک اینجانب می باشد. که حدود بیست سال قبل نوشته ام. در این جزوه چند اشکال دارد که شما نیز این اشکالات را دوباره نوشته اید. لااقل اشکالات آن را برطرف کنید. ولی موق باشید.